Poisson

Overbevissing

Meer dan 90% van de zeevisbestanden worden volledig geëxploiteerd en 30% daarvan worden ronduit overbevist (FAO 2011). De voorbije vijf jaar kwam er wel verbetering in die situatie. De wereldwijde consumptie van visserijproducten blijft echter nog altijd toenemen en evolueerde van gemiddeld 9,9 kg per persoon in 1960 naar 18,9 kg per persoon in 2010. Als we de bevolkingsgroei incalculeren, zouden de oceanen aan dat tempo al in 2048 leeggevist kunnen zijn. In Europa wordt meer dan één op drie zoetwatervissen met uitsterven bedreigd.

Door de technische vooruitgang kan er gevist worden over almaar grotere afstanden en op almaar grotere diepten die vroeger onbereikbaar waren. Bovendien zijn bepaalde methoden zeer weinig selectief en zeer vernietigend voor de gevoelige leefgebieden waar de vissen zich voortplanten. Uit onze zeeën verdwijnen niet alleen de vissen die we eten, maar ook alle andere diersoorten die elk jaar het leven laten in visnetten waarin ze verstrikt raken. Er worden miljoenen vissen gevangen die nog niet geslachtsrijp zijn of geen commerciële waarde hebben en die vissen worden – vaak dood – gewoon terug in zee gegooid. Om een einde te maken aan die nutteloze bijvangsten hebben de Europese gedeputeerden ervoor geopteerd om de vissersboten te verplichten hun volledige vangst aan land te brengen.

Zodoende zullen de vissen die nu teruggegooid worden, vanaf 2015 meetellen in de visquota, wat zal aanzetten tot het gebruik van meer selectieve methoden. Om die nieuwe reglementering in praktijk te brengen zal het Europees Visserijfonds de vissers helpen om zich naar de nieuwe regels te voegen via steun bij de investeringen in meer selectieve vissersboten of in uitrusting die het beheren, het lossen en het bewaren van de ongewenste vangsten vergemakkelijkt. De visserijbedrijven gaan al die weg op en investeren almaar meer in selectiever materiaal. Vliz en Ifremer, twee verenigingen die zich voor de bescherming van de zee inzetten, voeren momenteel onderzoek naar mogelijkheden om de vissen die anders teruggegooid zouden worden, alsnog nuttig aan te wenden.

Klik hier voor meer informatie over de verschillende vistechnieken.

Een andere oorzaak van overbevissing ligt bij te hoge of niet gerespecteerde visquota. Neem bijvoorbeeld de blauwvintonijn (thunnus thynnus): in 2008 legde de Europese Unie quota vast die driemaal hoger waren dan de wetenschappelijke aanbevelingen. Ook op dat vlak heeft Europa grote vooruitgang geboekt: de Lidstaten van de EU zijn niet langer gemachtigd om quota te hanteren die te hoog zijn om duurzaam te kunnen zijn. De vissers zullen niet méér mogen opvissen dan een welbepaald visbestand in een jaar kan voortbrengen. Tien Lidstaten, waaronder België, werden hiervoor dit jaar trouwens al gesanctioneerd.

We mogen echter niet uit het oog verliezen dat vis een wereldwijd product is en dat het wetgevend kader niet eenvoudig is om vast te leggen en nog moeilijker is om te doen naleven.

En nu

Een van de rechtstreekse gevolgen van overbevissing is dat er soorten verdwijnen. Ondanks hun natuurlijk vermogen om hun aantallen te vernieuwen, kunnen hele zeevissoorten volledig verdwijnen door te intensieve bevissing. Het bekendste voorbeeld daarvan is – opnieuw – de blauwvintonijn uit de Middellandse Zee (thunnus thynnus), die niet ver meer van de uitsterving verwijderd is. De verdwijning van roofvissoorten, zoals de tonijn, brengt het evenwicht in de voedselketen uit balans en leidt tot een (te) sterke toename van andere soorten, zoals kwallen.

Uit overbevissing vloeit ook een afname van de visproductie voort, die niet zonder gevolgen blijft op economisch en sociaal vlak, vooral in de landen van het Zuiden. Voor 950 miljoen mensen is vis immers de belangrijkste bron van dierlijke eiwitten. De oceaan is hét middel van bestaan voor 200 miljoen mensen. De sociale gevolgen zouden dramatisch kunnen zijn. Nooit eerder waren populaties voor hun welzijn zo sterk afhankelijk van de visserijsector.

Volgens ramingen van de FAO is het zo dat, als we de visbestanden toelaten zich te regenereren, de productie met 16,5 miljoen ton zal verbeteren en de jaarlijkse inkomsten uit visserij met 32 miljard dollar zullen stijgen. Dat zal tevens de bijdrage van de zeevisserij aan de voedselveiligheid, aan de nationale economieën en aan het welzijn van de kustbevolkingen vergroten.

Aanbevelen

Reeds gescande producten

Nieuwsbrief

RABAD